Άμπλιανη (Σταυροπήγι)

Άμπλιανη Ευρυτανίας - Ampliani Evrytanias
H Άμπλιανη πήρε το όνομά της από τους πολλούς αμπλάδες-μικρές πηγές νερού. Ετυμολογικά η λέξη Άμπλιανη προέρχεται από το ρήμα αναβλύζω, αναμπλύζω, αναμπλάω και το συγκεκομμένο άμπλας-Άμπλιανη. Μικρές πηγές νερού-αμπλάδες υπάρχουν πολλές τόσο μέσα στο χωριό όσο και στον περιβάλλοντα χώρο (φυσικές πηγές Δέση, βρύση Καρέτσου, μισακιά, κάναλος κ.α.).

Βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο του νομού Ευρυτανίας σε υψόμετρο 1220 μέτρα μέσα σε ένα πλούσιο ελατοδάσος και απέχει από το Καρπενήσι 50 χιλιόμετρα. Στα βόρεια του χωριού υψώνεται το βουνό Οξυά (ή Σαράνταινα) με υψόμετρο 1976 μέτρα. Από τα μεγαλύτερα χωριά της περιοχής το καλοκαίρι ζωντανεύει από Αμπλιανίτες και όχι μόνο ενώ το χειμώνα αφήνεται έρημο στα ακραία καιρικά φαινόμενα που επικρατούν. Έχει παλιά εκκλησία που φέρεται να χτίστηκε πριν το 1800, με αξιόλογο τέμπλο, ενώ οι κάτοικοί της σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του 2001 φτάνουν τους 255 και 500 σπίτια.

Μέχρι το 1910 η Άμπλιανη ήταν ένα από τα μεγαλύτερα χωριά του Νομού Ευρυτανίας. Η Άμπλιανη υμνήθηκε ιδιαίτερα και από τον Ανδρέα Καρκαβίτσα, ο οποίος υπηρέτησε εκεί ως ιατρός το 1895. Είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του απελευθερωτή της Κορυτσάς (1940) στρατηγού Δημητρίου Θεοδωράκη, ο οποίος διατέλεσε και κοινοτάρχης της, επί σειρά ετών. Πρόσφατα (2007) στην περιοχή της Άμπλιανης αποκαλύφθηκε τάφος του 3-του προ Χριστού αιώνα που δηλώνει την ύπαρξη αρχαίου νεκροταφείου, όπου βρέθηκαν αρχαίο λυχνάρι και χαλκάς.

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΓΛΕΝΤΙ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΑΜΠΛΙΑΝΗ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ 26/7/10 ΤΗΣ ΑΓ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ. (ΧΟΡΟΣ ΤΟΥ ΣΤΕΓΓΟΥ) ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΜΕ ΑΝΑΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΣΤΩΝ ΤΗΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ…ΑΠΕΡΑΝΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ


Το χωριό στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης ήταν έδρα στρατοπέδου, στο οποίο έφθασε στις 24 Μαΐου του 1824 ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, μετά τη δίκη του στο Αιτωλικό κυνηγημένος από τον Μαυροκορδάτο και τους Τούρκους. Στην πλατεία του χωριού υπάρχει μαρμάρινη πλάκα που καταγράφει τα ονόματα των οπλαρχηγών που έλαβαν μέρος σε Συνέλευση για τον απελευθερωτικό αγώνα υπό τον Καραϊσκάκη και ήταν οι Τζαβέλας, Βαλτινός, Κοντογιάννης, Φωτομάρας, Σιαφάκας, Σαδήμας κ.α. Φημισμένη επίσης είναι και η Μάχη της Άμπλιανης η οποία έγινε στις 14 Ιουλίου 1824 στην τοποθεσία «ΑΜΠΛΙΑΝΗ», ένα πλούσιο λιβαδότοπο μεταξύ Σαλώνων και Γραβιάς της επαρχίας Παρνασίδος. Εκεί 3.000 Έλληνες (μεταξύ των οποίων και πολλοί Αμπλιανίτες) πολέμησαν 10.000 Τούρκους (σκοτώθηκαν 500 Τούρκοι και μόλις 37 Έλληνες). Η νίκη αυτή έκρινε την τύχη της εκστρατείας του Δερβίς-Πασά και είχε ως αποτέλεσμα τη διάλυση του στρατοπέδου των Θερμοπυλών και την εδραίωση των ελληνικών θέσεων στη Στερεά Ελλάδα. Η Άμπλιανη είναι γνωστή για τα υφαντά και τις παραδοσιακές φορεσιές των γυναικών. Αξιοσημείωτος είναι ο παραδοσιακός χορός «Στέγκος», ο οποίος χορεύεται στην ομώνυμη τοποθεσία του χωριού την παραμονή του πανηγυριού της Αγίας Παρασκευής (26 Ιουλίου). Αξιοθέατες είναι επίσης οι εκκλησίες που βρίσκονται μέσα και γύρω από την Άμπλιανη, με κυριότερες την Αγία Παρασκευή (1867), τον Άγιο Νικόλαο, την Αγία Σωτήρα (στο νεκροταφείο), τον Άγιο Ιωάννη και τον προφήτη Ηλία.

ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ – ΑΜΠΛΙΑΝΗ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ


Χορός του ΣΤΕΓΚΟΥ στο χωριο Άμπλιανη στο πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής πανάρχαιο έθιμο του τόπου. Γίνεται μετά τον εσπερινό το απόγευμα της γιορτής. Εύχομαι να υποστηριχτεί ο σύλλογος, να διατηρηθεί το έθιμο και ΝΑ ΕΠΕΚΤΑΘΕΙ γιατί είναι συγκινητικό να συμμετέχουν όλοι οι χωριανοί απο γέροι μέχρι πολύ μικρά παιδάκια και δεν έχει καμία σχέση με αυτά που συμβαίνουν στα πανηγύρια. Γ. Δαλιάνης

Άμπλιανη Φωτογραφίες

css.php